| Full text |
- 16
1517 begint men een nieuwe kerk te bouwen op verhoogde grond. Deze
kerk werd in dienst genomen vanaf 1548. Het koor kwam iets later tot
stand en de plechtige wijding geschiedde op 12 Februari 1571. Maar ook
van deze kerk is weinig overgeschoten. Geheel het koor werd er afgebro-
ken door de Calvinistische meesters in 1584. Ook het schip was toen reeds
erg gehavend. Het huidig gebouw, de derde St. Pauluskerk, is opgetrok-
ken tussen 1618, toen de eerste steen van het koor werd gelegd en, onge-
veer, 1660, toen de welving van het schip voltrokken geraakte.
Die laattijdigheid belet echter niet dat men een gothische kerk op-
trekke. Men heeft blijkbaar de nieuwe bouw willen aansluiten bij hetgeen
nog rechtstond van het schip en dat gothisch was, naar de gothiek van de
hoofdkerk, en — voor de kolommen — van St. Jacobs.
Vergeten we niet dat we hier in een gewezen kloosterkerk — de kerk
van de predikheren — staan. Dit legt uit waarom er zulk groot koor -
150 voet diep — is gebouwd. Dit koor was ook oorspronkelijk afgesloten,
door een doxaal, waaronder twee altaren.
Het schip meet 84 m. op 25. De welving, zo van koor als van schip,
doet de late gothische periode aanvoelen.
De toren die er in de eerste helft van de XVIIde eeuw werd tegenaan
gebouwd, brandde af op 1 Juni 1679. Zijn huidige architectuur is te
vergelijken met die van de toren van St. Carolus, renaissancetorens beide,
van grote verdienste.
De meublering der kerk is zeer rijk. Het hoogaltaar, van 1670, door
Peeter Verbruggen, is een typisch meesterwerk van Vlaamse barok. Spij-
tig genoeg is het prachtige doek van Rubens, dat er vroeger inhing, en dat
voor dit altaar was geschilderd geworden, ons door de Fransen ontstolen.
De Kruisafdoening, door Cels, die er nu hangt, laat niet toe het oude te
vergeten.
Zetel van het aartsbroederschap van de H. Rozenkrans, bezit de kerk
een galerie van 15 schilderijen de 15 mysteriën van de rozenkrans voor
stellend. Ze zijn alle van dezelfde grootte, maar werden door verschillende
meesters geschilderd. De Geseling door Rubens, de Kruisiging door Jor-
daens, de Benauwdheid van Christus in het Hofken door David Teniers
de Jongere zijn de voornaamste uit de reeks.
Te bewonderen de gestoelten, biechtstoelen, en lambriseringen, die van
de XVIIde eeuw zijn, en een geheel samenstellen van ongemene rijkdom.
Ook van schilder- en beeldhouwwerk is deze kerk rijkelijk voorzien. Vooral
rond het einde der XVIIde eeuw, ten tijde van bisschop Capello, die zelf
een predikheer was, verkreeg de kerk deze kunstvolle versiering.
DE CALVARIEBERG, op de Zuidzijde der kerk, kwam tot stand in
|