| Full text |
13-
Denkt ge dat het ongeluk hem zal afkeeren van den ijdelen
dienst der kleine godjes en der kwelgeesten, om hem tot God te
brengen ?
Integendeel. In de dorpen die het meest door ziekte en sterfte
worden geteisterd, stelt men alles in ’t werk om toovenaren en
geesten te paaien, schijnt men het hardst aan de « nkisi’s » te
houden. O, die « bandoki ! » die hebben ’t gedaan. De tooverij
is de oorzaak en de korte inhoud van alle kwaad : dat gelooven
de Zwarten vast. Wat de zoogezegde « bandoki », schuilende
achter hunnen « nkisi », zoo al kunnen, weet ik niet. Doch dit
weet ik : dat alleman, ook de kristenen, eraan gelooven, bgv. er
bang van zijn. Derwijze is de tooverij eene wezenlijke kwaal. Wie
immers aan tooverij geloof hecht, zal wellicht verkeerde, bijge-
loovige middelen gebruiken om ze tegen te gaan, te voorkomen
of te bezweren. Hij vindt het goed en redelijk een gewaanden
« ndoki » naar verdienste te straffen met onmenschelijke Gods-
oordeelen als de giftproef. De gewone man zal zich wel wachten
door werken en zorgen een aardig fortuintje te vergaren, een
aanzienlijke kudde vee te houden, zichzelf en zijn gezin wel te
doen aan overvloed van eten, om niet de afgunst van een of
anderen « ndoki », zijn bloedverwant misschien, op zich te
trekken. (1)
Hoe is dan met zulke sleur, zulke slordigheid, met zulke voor-
oordeelen, verstandelijke en zedelijke ontwikkeling, gezond
leven, lotsverbetering en welstand mogelijk? Door uwen heer
boy een broek en een vest te geven misschien, en hem dan te
tutoyeeren in ’t Fransch? Ja, daar zijn er die uiterlijk wat
beschaafd geraken in de stad of bij de Blanken.
Daar zijn er, Goddank, velen die door een soort eerzucht
gedreven, zich laten onderwijzen in den Godsdienst en de genade
(1) Daaruit het wederzijdsch verdrag, “ t’uadi „ genaamd, waardoor
men een of meer beesten uitbesteedt, mits het voortbrengsel later onder-
ling te verdeelen.
|
